Bultjes na het slapen: huisstofmijt, bedwantsen of iets anders?
In dit artikel
Huisstofmijt bijt niet, dus losse bultjes of beten komen er niet van. Word je wakker met jeukende bultjes, dan zijn de meest voorkomende oorzaken bedwantsen (3 tot 5 beten op een rij), vlooien (groepjes op enkels en onderbenen), muggen (losse bulten op onbedekte huid) of schurft (jeuk tussen vingers en op polsen, erger 's nachts). Een huisstofmijtallergie geeft eerder droge, jeukende plekken zonder beetpatroon.
Kan huisstofmijt bijten?
Nee. Huisstofmijten drinken geen bloed en kunnen niet door je huid bijten. Ze leven van huidschilfers in je matras, kussen en dekbed. Klachten ontstaan alleen bij mensen die allergisch zijn voor het allergeen in hun uitwerpselen, en dat geeft geen beten maar niezen, een verstopte neus of jeukende plekken. Meer daarover lees je in huisstofmijt beet? Wat er echt gebeurt.
Snelle check: welk patroon zie je?
Het patroon en de plek van de bultjes zeggen vaak meer dan de bultjes zelf. Gebruik deze tabel als eerste richting.
| Wat zie je? | Denk aan | Volgende stap |
|---|---|---|
| 3 tot 5 bultjes op een rij of dicht bij elkaar, op armen, benen, rug of nek | Bedwantsen | Matrasnaden en bedframe controleren |
| Kleine groepjes bultjes op enkels en onderbenen | Vlooien | Huisdier en vloerkleden controleren |
| Losse, bolle bulten op huid die onbedekt was | Muggen | Horren, en letten op zoemen in de slaapkamer |
| Jeuk tussen vingers, op polsen of in liezen, vooral 's nachts | Schurft | Huisarts bellen, want het is besmettelijk |
| Kleine rode jeukbultjes, in voorjaar of zomer, soms met piepkleine beestjes bij raam of muur | Vogelmijt | Zoeken naar een verlaten vogelnest bij het huis |
| Droge, rode, jeukende plekken zonder beetjes, erger 's ochtends en in het najaar | Huisstofmijtallergie | Huisarts voor een allergietest |
Welk beestje veroorzaakt mijn bultjes?
Hieronder per oorzaak de kenmerken waarop je het verschil herkent.
Bedwantsen
- Patroon
- Vaak 3 tot 5 beten op een rij of in een klein cluster, ook wel "ontbijt, lunch en diner" genoemd.
- Plek
- Huid die 's nachts het matras raakt of onbedekt is: armen, benen, romp, nek.
- Extra signalen
- Kleine bloedvlekjes op het laken, zwarte stipjes in matrasnaden. Niet iedereen reageert: je partner kan nergens last van hebben.
Vlooien
- Patroon
- Kleine groepjes van twee of drie bultjes, vaak met een rood puntje in het midden.
- Plek
- Vooral enkels en onderbenen, omdat vlooien in vloerbedekking en manden zitten.
- Extra signalen
- Een huisdier dat krabt. Ook zonder eigen huisdier mogelijk, via buren of vorige bewoners.
Muggen
- Patroon
- Losse, bolle bulten zonder vast patroon, soms bleek met een rode rand.
- Plek
- Huid die boven het dekbed uitkwam: gezicht, handen, armen.
- Extra signalen
- Vooral in warme maanden. Een muggenbult trekt meestal sneller weg dan een bedwantsenbeet.
Schurft
- Patroon
- Geen beten: de schurftmijt graaft gangetjes in de huid. Je ziet rode, kronkelige streepjes, bultjes of blaasjes.
- Plek
- Tussen vingers, op polsen, soms tussen tenen, in oksels, liezen of schaamstreek.
- Extra signalen
- Heftige jeuk, vooral 's nachts of bij warmte. Huisgenoten krijgen vaak ook klachten.
Vogelmijt
- Patroon
- Kleine, rode, jeukende bultjes, verspreid of in groepjes.
- Plek
- Vaak armen, hals en bovenlichaam.
- Extra signalen
- Meestal in voorjaar en zomer, als jonge vogels een nest onder het dak of bij een raam hebben verlaten en de mijten naar binnen kruipen.
Huisstofmijtallergie
- Patroon
- Geen beetjes, maar droge, rode, jeukende plekken of opvlammend eczeem. Soms galbulten.
- Plek
- Wisselend, vaak gezicht, hals en plekken met eczeem.
- Extra signalen
- Tegelijk niezen of een verstopte neus, erger 's ochtends en in het najaar. Lees meer in huisstofmijt uitslag.
Hoe herken je bedwantsenbeten?
Bedwantsenbeten herken je aan rode, jeukende bultjes die dicht bij elkaar of op een rij staan, op plekken die tijdens het slapen het matras raken. Ze lijken wat op puistjes en blijven langer zichtbaar dan een muggenbult. Omdat de beten pas uren later zichtbaar kunnen worden, zegt het tijdstip waarop je ze ontdekt weinig.
Controleer met een zaklamp:
- de naden, randen en labels van je matras;
- kieren en schroefgaten van het bedframe en hoofdbord;
- achter plinten, schilderijen en loszittend behang vlak bij het bed.
Bedwantsen zijn vervelend maar brengen geen ziektes over. Spuit niet zelf met insectenspray; daarmee jaag je ze vaak dieper weg. Schakel een ongediertebestrijder in.
Wat is het verschil tussen schurft en bultjes van huisstofmijt?
Schurft is een huidinfectie door een mijt die in je huid leeft, geeft heftige nachtelijke jeuk op vaste plekken zoals tussen de vingers, en is besmettelijk via langdurig huidcontact. Huisstofmijt leeft niet op je huid, is niet besmettelijk en geeft alleen klachten bij een allergie. Schurft heeft niets met hygiëne te maken en moet door de huisarts worden behandeld, vaak voor het hele huishouden tegelijk.
Wat moet je doen als je wakker wordt met bultjes?
- Maak foto's en noteer het patroonWaar zitten de bultjes, hoeveel, op een rij of verspreid, en wanneer zag je ze? Dat helpt jou en de huisarts.
- Controleer je bedKijk met een zaklamp in matrasnaden en het bedframe naar beestjes, zwarte stipjes of bloedvlekjes.
- Kijk verder dan het bedHeeft je huisdier jeuk? Zit er een vogelnest onder de dakgoot of bij het raam? Hebben huisgenoten ook klachten?
- Was beddengoed op 60 °CDat helpt tegen vlooien en huisstofmijt en is bij bedwantsen een goede eerste stap, maar lost een bedwantsenplaag niet alleen op.
- Schakel de juiste hulp inBij bedwantsen een ongediertebestrijder, bij vermoeden van schurft of een allergie de huisarts.
- je jeuk hebt tussen je vingers, op je polsen of in je liezen die 's nachts erger is;
- de bultjes ontstoken raken: warm, pijnlijk, met pus of een rode streep;
- je koorts krijgt of je ziek voelt;
- de klachten na twee weken niet afnemen en je de oorzaak niet vindt.
Veelgestelde vragen over bultjes na het slapen
Kun je bultjes krijgen van huisstofmijt?
Niet door beten, want huisstofmijt bijt niet. Bij een huisstofmijtallergie kun je wel jeukende rode plekken, opvlammend eczeem of galbulten krijgen. Die zien eruit als uitslag, niet als losse beetjes met een puntje.
Zijn bultjes op een rij altijd bedwantsen?
Niet altijd, maar het is wel het duidelijkste signaal. Andere insecten kunnen ook meerdere keren dicht bij elkaar bijten. Vind je in matrasnaden of het bedframe beestjes, zwarte stipjes of bloedvlekjes, dan is de kans op bedwantsen groot.
Waarom heeft mijn partner geen bultjes en ik wel?
Niet iedereen reageert even sterk op beten. Bij bedwantsen, vlooien en muggen kan de een veel jeukende bultjes krijgen en de ander niets merken, terwijl jullie allebei gebeten worden.
Zijn bultjes in bed gevaarlijk?
Meestal niet. Bedwantsen, vlooien en muggen zijn in Nederland vooral vervelend. Het risico zit in openkrabben, waardoor de huid ontstoken kan raken. Schurft is niet gevaarlijk, maar wel besmettelijk en moet behandeld worden.
Helpt stofzuigen tegen bultjes?
Het hangt af van de oorzaak. Tegen vlooien helpt grondig stofzuigen van vloeren en manden, samen met het behandelen van je huisdier. Bij bedwantsen is stofzuigen alleen niet genoeg. Bij een huisstofmijtallergie vermindert het reinigen van matras en bank het allergeen, zoals uitgelegd in is een gewone stofzuiger genoeg tegen huisstofmijt?
Bronnen
Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen advies van je huisarts.